İstanbul İçin Büyük Tehlike: 2300'e Kadar Deniz Seviyesi 15 Metre Yükselebilir

İstanbul Üniversitesi Deniz Bilimleri ve İşletmeciliği Enstitüsü tarafından yapılan analizlere göre, 2300 yılına kadar deniz seviyesinin 15 metreye kadar yükselmesi durumunda İstanbul’daki limanların büyük bölümü ve 10 binden fazla yapı yüksek risk altında kalacak.

İstanbul En Kırılgan Şehirlerden Biri

Uzmanlar, İstanbul’un hem Karadeniz hem de Marmara Denizi’ne kıyısı olması nedeniyle iklim değişikliğine karşı en kırılgan liman şehirlerinden biri olduğunu vurguluyor.

Coğrafi Bilgi Sistemleri (GIS) tabanlı analizler, 2050, 2100 ve 2300 yılları için çarpıcı sonuçlar ortaya koyuyor.

2050 ve 2100 Senaryoları da Kritik

Projeksiyonlara göre, 2050 yılında deniz seviyesinin yaklaşık 1,5 metre yükselmesiyle limanların yüzde 70’i risk altına girecek.

2100 yılına gelindiğinde ise 5 metreye ulaşabilecek artış nedeniyle limanların tamamı, demiryolu hatlarının yüzde 60’tan fazlası ve karayollarının yüzde 40’tan fazlası etkilenebilir.

2300 Senaryosu: Büyük Kayıp

En kötü senaryoya göre 2300 yılında deniz seviyesinin 15 metreye kadar yükselmesi bekleniyor. Bu durumda limanların büyük ölçüde işlevsiz hale gelmesi ve geniş kıyı alanlarının sular altında kalması öngörülüyor.

Buzul Erimeleri Etkili Oluyor

Bilimsel modellere göre, kutupsal bölgelerde hızlanan buzul erimeleri deniz seviyelerinde ciddi artışlara neden oluyor. Bu durum, denizlerin küresel ısınmanın en net gözlemlendiği alanlardan biri haline gelmesine yol açıyor.

Limanlar ve Altyapı Tehdit Altında

Aşırı sıcaklıklar ekipman ömrünü kısaltırken enerji tüketimini artırıyor. Yoğun yağış ve sis liman operasyonlarını aksatırken, tuzlu su girişimi içme suyu ve yer altı su kaynaklarını tehdit ediyor.

Ayrıca rüzgar ve dalga etkisi, gemi yanaşma ve yükleme süreçlerini zorlaştırırken, artan sigorta maliyetleri ekonomik riskleri büyütüyor.

Uzmanlardan Kritik Uyarı

Prof. Dr. Cem Gazioğlu, en kötü senaryoda başta Ambarlı Limanı, Haydarpaşa Limanı ve Yenikapı olmak üzere birçok kıyı yapısının su baskınlarıyla karşı karşıya kalabileceğini belirtti.

Risk altındaki alanların 247 bin metrekare ile 1 milyon 730 bin metrekare arasında değiştiği ve büyük kısmının lojistik tesislerden oluştuğu ifade edildi.

Çözüm: Adaptasyon ve Önlem

Uzmanlar, limanların daha yüksek kotlara taşınması, kıyı koruma yapılarının güçlendirilmesi ve doğal bariyerlerin artırılması gerektiğini vurguluyor.

Ayrıca erken uyarı sistemleri ve dijital izleme teknolojilerinin devreye alınması da öneriliyor.

Kültürel Miras da Riskte

Prof. Dr. Gürcan Büyüksalih, özellikle Haliç çevresi gibi tarihi bölgelerin de su altında kalma riskiyle karşı karşıya olduğunu belirtti.

Bu durumun yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda kültürel miras açısından da büyük bir tehdit oluşturduğu ifade edildi.

En Kötü Senaryoya Göre Planlama Şart

Uzmanlar, modellemelerde belirsizlikler olsa da riskin büyüklüğünün açık olduğunu belirterek, planlamaların en kötü senaryolar dikkate alınarak yapılması gerektiğini vurguluyor.

Bu kapsamda İstanbul limanlarının 2100 yılında kısmen, 2300 yılında ise büyük ölçüde işlevsiz hale gelebileceği ifade ediliyor.