"Bayrak Harekatı" kod adıyla hazırlanan darbe planı, aylar süren gizli çalışmaların ardından 12 Eylül sabahı Genelkurmay Başkanı Orgeneral Kenan Evren’in radyodan okuduğu bildiriyle hayata geçirildi. Böylece Türkiye, yıllarca sürecek karanlık bir döneme adım attı.Darbeci Milli Güvenlik Konseyi, Anayasa’yı yürürlükten kaldırarak TBMM’yi feshetti, siyasi partilerin faaliyetlerini durdurdu, sendika ve dernekleri kapattı. Süleyman Demirel, Bülent Ecevit, Necmettin Erbakan ve Alparslan Türkeş sürgüne gönderilerek siyasi yasaklarla karşı karşıya bırakıldı.İdamlar ve İnsan Hakları İhlalleri
Darbe sonrası kurulan mahkemeler yüzlerce kişiyi idamla yargıladı. Necdet Adalı ve Mustafa Pehlivanoğlu idam edilen ilk isimler oldu. Henüz 17 yaşındaki Erdal Eren ise yaşı büyütülerek 13 Aralık 1980’de idam edildi. Kenan Evren’in “Asmayalım da besleyelim mi?” sözü, dönemin insan hakları ihlallerinin sembolü haline geldi.Toplamda 650 bin kişi gözaltına alındı, 210 bin dava açıldı, 517 kişi idam cezasına çarptırıldı, 50’si infaz edildi. Binlerce gazeteci ve akademisyen ceza aldı, 14 bin kişi vatandaşlıktan çıkarıldı, 30 bin kişi işinden edildi. Kültür ve sanat hayatı da ağır sansüre maruz kaldı; yaklaşık 1000 film yasaklandı.1982 Anayasası ve Darbecilerin Dokunulmazlığı
Darbenin ardından hazırlanan 1982 Anayasası, yüzde 92 “evet” oyuyla kabul edilerek darbe rejiminin kurumsallaşmasını sağladı. Anayasa’ya eklenen geçici 15. maddeyle darbecilere ömür boyu dokunulmazlık verildi. Ancak bu madde, 2010 referandumuyla kaldırıldı ve darbecilerin yargılanmasının önü açıldı.Darbecilerin Yargılanması ve Karar
12 Eylül 2010 referandumunun ardından açılan soruşturmada, hayatta kalan darbeciler Kenan Evren ve Tahsin Şahinkaya hakkında dava açıldı. 2014’te Ankara 10. Ağır Ceza Mahkemesi, iki ismi ağırlaştırılmış müebbet hapse mahkûm etti ve rütbelerinin sökülmesine karar verdi.Ancak Evren 9 Mayıs 2015’te, Şahinkaya ise 9 Temmuz 2015’te hayatını kaybetti. Yargıtay, sanıkların ölümü nedeniyle davanın düşmesine hükmetti. Böylece darbecilerin yargılanması fiilen sonuçsuz kaldı. Rütbelerinin alınmasına ve mal varlıklarına el konulmasına da yer olmadığına karar verildi.Demokrasiye Hatırlatılan Acı Ders
12 Eylül darbesi, sadece siyasi hayatı değil, toplumsal düzeni, hukuk sistemini ve bireysel hakları da derinden etkiledi. 45 yıl sonra bile, demokrasiye vurulan bu ağır darbenin acıları ve yarattığı tahribat Türkiye’nin hafızasında canlılığını koruyor. 
