banner42

banner112

26.09.2022, 13:05

Yankı Odaları: Sadece kendi sesinin yankısını duymak

Sosyal medyanın tümünde ama özellikle Facebook’ta sıkça rastladığımız davranışlardan biri de, “ne kadar …. varsa –bu nokta nokta bölümüne karşıt görüş veya hoşlanmadığım görüş sahipleri diyebilirsiniz- varsa benim arkadaşlığımdan çıksın” şeklindeki çağrı ve tepkilerdir.

Çünkü, sayfa sahibi, “farklı sesin yarattığı itiraza”  razı değildir.

Bu nedenle ilgili sayfa sahibi; muhaliflerden temizlenmiş sayfasıyla, kendi gibi düşünen, kendi gibi konuşan, kendi gibi tepkiler veren insanlarla yürüttüğü iletişimin mutluluğunu yaşamak istemektedir.

Akıllı telefonlar, tabletler, bilgisayarlar gibi cihazların yaygınlaşmasıyla birlikte sosyal medya artık günlük rutinimizin parçası oldu. Her dakika, arkadaş çevremizle iletişime geçiyor, bir olay hakkında görüşümüzü aktarıyor veya hoşumuza giden iletileri beğeniyor ve paylaşıyoruz.

Boston Üniversitesi araştırmacıları oluşan bu yapıya; "yankı odası" adını veriyorlar.

Yankı odası denen yer; aynı görüşteki insanların tartışmalı kuramları, peşin hükümlü görüşleri ve seçici haberleri paylaştığı bir ağ niteliği taşıyor.  

Vikipedi’de, “yankı odası” şöyle açıklanmış:

“ Yankı Odası; bilgi, fikir veya inançların,  iletişim ve tekrarla güçlendirildiği bir durumun metaforik bir tanımlamasıdır.  Bir medya yankı odası içinde, kaynaklar genellikle tartışmasızdır ve karşıt görüşler sansürlenir veya yetersiz temsil edilir.”

YANKI ODALARI NASIL DOĞDU

Bu kavramı ilk kez, Tütün şirketi Philip Morris'te lobici olan John Scruggs, 1998'de kullanmıştı.

Scruggs, yankı odalarını iki mekanizma üzerinden kurgulamıştı:

Birincisi; aynı mesajın farklı kaynaklar tarafından tekrar edilmesi

İkincisi; birbirini tamamlayan farklı mesajların tek bir kaynaktan yayınlanmasıdır.

Scruggs göre, yankı odasının amacı; belirli bilgilerin bir hedef kitleye güvenilirliğini artırmaya yönelik bir strateji olarak kullanılmasıdır.

Siyaset ve medyanın önde gelen iki eleştirmenlerinden Kathleen Hall Jamieson ve Joseph N. Cappella 2008 yılında kavramı yerli yerine oturarak, “yankı odası (echo chamber) “ olarak isimlendirildi.

Onlara göre; Yankı odası: “hem mesajların kendi içinde iletilirken büyütüldüğü hem de mesajların çürütülmeden korunduğu yalıtılmış bir medya ortamının yaratılması” olarak tanımlandı.

Reklam ve Pazarlama uzmanlarından Süleyman Okan ise,Yankı odası etkisini şöyle anlatmaktadır: “Kapalı grupların sadece kendi aralarında konuştuklarını genel norm sanarak daha fazla konuşması, konuşulduğunu duydukça kendi dediklerine daha da güvenmesi ve daha çok konuşması ve  sonuçta, sadece konuşmalardan oluşan, gerçekten uzak bir portrenin gerçek sanılmasıdır.”

KENDİ SESİMİZİ DUYUYORUZ

Bugün, bir yanıyla medyanın özellikle iktidar(lar) eliyle, tekleşmesi, diğer yandan sosyal medyalarda ve kapalı WhatsApp guruplarında, kişilerin sadece kendi eğilimlerine uygun insanlarla olan iletişimi, toplumun neredeyse, yüzde 80’ini yankı odalarına hapsetmiştir.

Farklı sesleri duymamak için izole ettiğimiz sosyal medyalarda, izleyicisi veya iletişimde bulunduğu kişi sayısı ne kadar çok olursa, duyulan ses, kendi sesimizdir.

Öyle ki, yaptığımız bir gönderi, aslında duygularımızı, görüşlerimizi, eğilimlerimizi, zevklerimizi haykırdığımız sesimizdir. Bu ses, alıcı dediğimiz takipte olan kişilere ulaşmakta, onlardan da içeriği benzer bir gönderi ile onun sesini aldığımızı varsaymaktayız.

Oysa aldığımız ses, kendi sesimizin tekrar bize dönen bir yankısından başka bir şey değildir.

BUGÜNKÜ DURUM

Bazen bizlere oldukça komik gelen ve bazılarını da öfkelendiren sokak röportajlarını izliyoruz.

Örneğin, hükümetin yapmış olduğu bir uygulama ya da zammın, muhalefet parti başkanları tarafından yapıldığını ve bu nedenle beddua edildiğini çokça dinleyeniniz olmuştur.

Hatta o derece vahim iddiaların bile bu yankı odalarında, gerçek sanıldığı psikolojik ortamlar oluşmuştur.

Ben bu konuyu araştırırken gerçekten inanılan vahim şeylerle karşılaştım.

Bir kesimin yankı odasında bulunanlar, iktidar yöneticilerinin aslında Müslüman Türk olmadıkları, Yahudi oldukları, amaçlarının Türk devletini yıkıp, yerine Büyük İsrail devletini kurmak istediklerine gerçekten inandıklarını gördüm.

Diğer tarafta, mevcut iktidarla dünya liderliğini yakalayan Türkiye’nin önünü kesmek için, üç büyük muhalefet partisinin, aslında ABD ve CİA tarafından kurulduğunu,  ya da kurulmuş olanlara yönetici tayin edildiği söylemine gerçekten inanılmaktadır.

Bu her iki kesimin yankı odalarına girip, “nereden uyduruyorsunuz böyle şeyleri, bunlar gerçek değildir, yalan ve safsatadır” diye yazmaya kalksan, o an engellemeyle ve o yankı odasından atılmayla karşılaşmaktasınız.

Durum aslında bu kadar vahim hale gelmiştir.

 TOPLUM YANKI ODALARIYLA GİTTİKÇE DAHA DA PARÇALANIYOR

Gelmiştir çünkü bunun alt zeminini oluşturan, toplumu kutuplara ayırmaya müsait olan ve askeri disiplinin sivil uzantısı gibi duran, uygulanacak politikaları, tartışılarak ortak akılla değil, merkezden belirleyen, rakip partileri, düşman kabul eden, karşı taraf ile uzlaşma kültürü olmayan, ‘eleştiri’yi yıpratma, ‘özeleştiri’yi acizlik kabul eden siyasi partilerimiz hatta siyasi kültürümüz vardır.

Buna şimdi yankı odaları şekline dönmüş bulunan medyalar ve sosyal medyalar eklenmiştir.   

Sonuç olarak;

Artık farklı sesin yarattığı itiraza, facebookta bile razı değiliz. Muhaliflerden ve farklı görüşlerden temizlenmiş sayfamızla, kendimiz gibi düşünen, kendimiz gibi konuşan, kendimiz gibi tepkiler veren insanlarla yürüttüğümüz, bu sahte iletişimin mutluluğunu yaşıyoruz.

Bir daha dinleyin lütfen, farklı insanlardan geliyormuş zannettiğimiz ses, aslında yankılanan kendi sesimizdir.

parçalı bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 15 34
2. Rizespor 14 25
3. Pendikspor 14 25
4. Keçiörengücü 14 25
5. Boluspor 14 25
6. Samsunspor 14 24
7. Manisa FK 14 23
8. Bodrumspor 14 22
9. Bandırmaspor 14 21
10. Sakaryaspor 15 19
11. Altay 14 18
12. Adanaspor 14 17
13. Göztepe 13 17
14. Tuzlaspor 14 16
15. Erzurumspor 14 14
16. Altınordu 14 12
17. Ö.K Yeni Malatya 15 11
18. Gençlerbirliği 14 7
19. Denizlispor 14 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10
Takımlar O P
1. Barcelona 14 37
2. Real Madrid 14 35
3. Real Sociedad 14 26
4. Athletic Bilbao 14 24
5. Atletico Madrid 14 24
6. Real Betis 14 24
7. Osasuna 14 23
8. Rayo Vallecano 14 22
9. Villarreal 14 21
10. Valencia 14 19
11. Mallorca 14 19
12. Real Valladolid 14 17
13. Girona 14 16
14. Almeria 14 16
15. Getafe 14 14
16. Espanyol 14 12
17. Celta Vigo 14 12
18. Sevilla 14 11
19. Cadiz 14 11
20. Elche 14 4

Gelişmelerden Haberdar Olun

@