banner42

06.05.2021, 08:51

Teknoloji kullanımında sağlıklı sınır oluşturma!

Instagram ve facebook kullanımı için yaş sınırı olduğunu biliyor muydunuz? Eğer bilmiyorsanız merak etmeyin sosyal medyayı kullanan birçok insan bu yaş sınırını bilmiyor. 13 yaşından küçük bireyler için bu alanlar riskli olabileceğinden dolayı da bu yaşı doldurmamış hiçbir birey bu mecralarda bir profile sahip olamıyorlar.

Yaşam süreci boyunca her birey belli sınırlara ve özel alana ihtiyaç duyar. Atılan her adım verilen her karar ise bu sınırları oluşturmak adına atılır. Genellikle insanların yaşam alanı, kollarını iki yana açtığında çevresini sınırlayan alandır. Bu alanın içine kimin, ne zaman, hangi durumda ve nasıl gireceği o insan tarafından belirlenir. Ayrıca bu alanın; başka bir deyişle diğer bir insanla araya konulan mesafenin ne kadar büyük olacağı insandan insana, o insanla yaşanılan ilişkiye ve o anda içinde bulunulan duruma göre de değişkenlik gösterir. Bu durum biz yetişkinlerde olduğu gibi çocuklar içinde aynı hassasiyet çerçevesinde geçerlidir. 

Çocuğuma nasıl sınır koyabilirim?

Örneğin, yeni tanıştığımız bir insanla sadece tokalaşırken, daha önceden tanıdığımız bir insanla sarılıp öpüşebiliriz. İnsanların yakınlık derecesiyle diğerlerini alanına sokma derecesinin orantılı olması doğaldır. İnsanlar bu alanı, sınırlarını belli etmek için koyarlar. Sınırlar sadece fiziksel olarak konmaz, aynı zamanda psikolojik olarakta karşılık bulurlar. İşte tam bu noktaya gelindiğinde özellikle çocuklar için bu sınırları koymak oldukça zorlayıcı gözükebilir fakat bu durumla asıl ilişkili olan durum sizin diğer insanlara nasıl sınırlar koyduğunuzla ilgilidir. 

Her şeyin azı karar çoğu zarar ilkesi dur-hayır-deme davranışları içinde geçerlidir. Fazla sınır koymak çocuk için tetikleyici olabileceği gibi hiç koyulmayan sınırlarda çocuklar için kafa karıştırıcı olabilecektir. Çocuğa çok müdahaleci yaklaşmamalı, ruhsal ve bedensel açıdan tehlike ya da risk içermeyen her davranışına dur denilmemelidir. Aksi halde çocuğun merak, keşfetme, birey olma hevesini kırar, çocukla aramızdaki güvenli ve yakın ilişkiye zarar veririz. Çocuğa uygun bir şekilde dur demek, kural-sınır koymak; çocukların güvende olduğunu, korunduğunu, değerli olduğunu hissetmesini sağlar. 

Bazı çocukların sınırlara uyum sağlamada zorluklar yaşama ihtimali oldukça olasıdır. Risk altında olan çocuklara baktığımız zaman ise;

•    Aileye katılan ilk torun olmak
•    Hareketli, sabırsız çocuklar olmak
•    Geniş bir ailede yaşamak ve otorite sorunu yaşamak
•    Çalışan ebeveynlere sahip olmak 
•    Ailenin çocuk sahibi olmasında zorluk yaşamış olması

Bu gibi durumlar hem ebeveyn hemde çocuk için sınır koymada zorluklar yaşanmasına sebep olabilir. 
Cümleleriniz kısa, net, kendinizden emin ve kararlı olmalı, kızgın ve yalvarır tarzda olmasın. Siz ayrıntılı, akla uygun, mantıklı, ikna edici bilgiler ve örnekler verirsiniz, o sırada çocuğunuz amacına ulaşmak için ne yapması gerektiğini düşünüyor olabilir. Kendine, size ve çevresine zararlı olabilecek davranışlarda bulunursa müdahale edin, engel olun. Gösterdiği tepkiden kimsenin zarar görme ihtimali yoksa yanına gidip sadece sarılın, sessizce sakinleşmesini bekleyin. 

Çocuğa “Beni hasta edeceksin-öldüreceksin, seni terk ederim-küserim” gibi sözlerle duygu sömürüsü yapmayın, çocukta içe kapanıklık ve kaygıya sebep olabilir. Çocuklara harekete geçmesi ya da bir davranışını sonlandırması için ani komutlar vermeyin. “Hemen telefonu bırak, yat” yerine “Uyku saatin yaklaşıyor, birazdan telefonu bırakman gerekiyor” diyebilirsiniz. Çocuğun kendini verilen yönergeye hazırlamasına, elindeki etkinliği tamamlamasına fırsat vermiş ve karşı gelme ihtimalini azaltmış oluruz.
 

Uzm. Psk. Merve Tunalı Demirtaş
@bursacocukpsikologu

 

banner54
16°
kapalı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30

Gelişmelerden Haberdar Olun

@