banner42

banner74

13.06.2022, 09:06

Mudanya Mütarekesi’nin 100. Yılı

Bu yazıyı kaleme almamın iki nedeni var.

Birincisi; yakın tarih üzerine yazılar ve tv programlarının çoğu, 23 Nisan, 19 Mayıs, 30 Ağustos, 29 Ekim konularında yoğunlaşıp, 11 Ekim 1922 tarihinde imzalanan Mudanya Mütarekesi veya Mudanya Ateşkes Antlaşması pek konu edilmemesi.

İkincisi; geçen hafta Bursa hakimiyet gazetesi yazarı Namık Göz’ün Mudanya Üniversitesi Mütevelli Heyet Başkanı Gıyasettin Bingöl’le yaptığı söyleşide geçen önemli bir noktadır.

Gıyasettin Bingöl: ' Yeni üniversite için çılgın projeler var '

Birinci maddeden başlayarak, önce Mudanya Mütarekesinin önemini aktarmak istiyorum.

Mudanya Mütarekesi öncesi durum

Mudanya Mütarekesi; 23 Nisan 1920 tarihinde kurulan TBMM’nin, işgal güçleri tarafından ilk muhatap alındığı anlaşmadır. (1921 yılında Ankara Antlaşması ilk olmasına rağmen, sadece Fransızlar ile yapılmıştır. Mudanya Mütarekesi ise, başta İngiltere olmak üzere,

tüm işgal güçlerinin masaya oturduğu antlaşmadır. Bu anlamda Lozan öncesi en büyük ilk antlaşmadır.)

Mudanya Mütârekesi; Kurtuluş Savaşı'nın sonunda imzalanmış ve siyasal sonuçları açısından, Osmanlı İmparatorluğu’nun hukuken sona erdiği anlaşma olarak tarihe geçmiştir.

Bilindiği gibi, 1920 Nisan’ında ülkede ikili iktidar vardı.

Birincisi; işgal güçlerinin şu ya da bu şekilde etkisi altında kalmış olan Osmanlı Hükümeti, (Hulusi Salih 2 Mart- 5 Nisan, ardından Damat Ferit 5 Nisan-18 Ekim hükümetleri )

İkincisi; Anadolu'da örgütlenen  Müdafai Hukuk Cemiyeti'leri olmak üzere, 1920 Türkiyesi'nde fiili olarak oluşmuş ikili iktidar vardı.

İngilizler 15 mart 1920’de sıkıyönetim ilan ederek, işgali resmi hale çevirmişlerdir.

Osmanlı Devleti'nin yasama organı olan Meclisi Mebusan’ı basıp kapatmış ve bir kısım milletvekilini de sürgüne gönderilmişti.

Padişah Sultan Vahidettin, işgal güçlerine boyun eğerek 11 Nisan'da Meclisi Mebusan'ı feshetmiş, ülke meclissiz kalmıştı.

Mustafa Kemal bir çağrı yaparak; “ En sonunda, bugün İstanbul’u zorla işgal ederek Osmanlı Devleti’nin yediyüz yıllık hayat ve egemenliğine son verildi(…)Giriştiğimiz bağımsızlık ve vatan savaşında Cenabı Hakkın yardım ve kayırıcılığı bizimledir” diyerek çağrıda bulundu ve ve bu çağrı gerek Meclisi Mebusan üyeleri , gerekse Anadolu tarafından algılandı, 23 Nisan 1920 Cuma Günü Ankara'da BMM'nin açılışı gerçekleşmişti.

Ankara BMM’nin yürüttüğü Kurtuluş Savaşı’nın zaferle sona ermesi üzerine İtilaf Devletleri  Ankara BMM'ye mütareke çağrısında bulunmuş, Birleşik Krallık ve işgal kuvvetleri ile 3 Ekim 1922 tarihinde Mudanya'da başladı.

Mudanya Mütarekesi sonuçları

Görüşmelerde  Ankara BMM hükûmetini Batı Cephesi komutanı İsmet Paşa temsil ederken, Fevzi Paşa ve Refet Paşa da görüşmeler boyunca Mudanya'da bulundular. Birleşik Krallık'ı General Harington, Fransa'yı General Charpy ve İtalya'yı da General Mombelli'nin temsil ettiği Mudanya görüşmelerinde, ateşkesle doğrudan ilgili durumda bulunan Yunanistan, General Mazarakis ve Albay Sariyannis'i görevlendirmesine karşın, Yunan delegeler görüşmelere doğrudan doğruya katılmayıp Mudanya açıklarında bir Britanya gemisinde beklediler. Zaman zaman gergin anların yaşandığı, hatta görüşmelerin kesilmesi tehlikesinin doğduğu ve Türk ordusunun yeniden harekât hazırlıklarına giriştiği mütareke görüşmeleri 11 Ekim 1922 tarihinde uzlaşmayla sonuçlandı.

Mudanya Mütarekesi ile Türk-Yunan çatışmasının sona erdirilmesi ve Doğu Trakya'nın kurtarılması gibi gelişmeler, Türk tarafının lehine sonuçlar doğuracak şekilde  sonuçlandı. Mudanya Mütarekesi, ileride yapılacak olan Lozan Antlaşması'na da zemin hazırladı.

Mudanya’ya 100. Yıl Hediyesi

Şimdi geleyim ikinci maddedeki önemli noktaya,

Namık Göz’den alıntıyla, Mudanya Üniversitesi Mütevelli Heyeti Başkanı Gıyasettin Bingöl, Üniversitenin kuruluş sürecini anlatırken;

“Pandemi, Bingöl’ün hedefinin iki yıl gecikmesine neden oldu. Ancak bu erteleme ismini taşıdığı Mudanya’nın tarihteki önemli bir günüyle çakışmasını sağladı.

Bu yıl, Türkiye’nin emperyalistlere karşı zaferin ilk anlaşması olan Mudanya Mütarekesi’nin 100’üncü yıl dönümü. Programda çakışma dolayısıyla aldıkları kararı ilk kez açıklayan Bingöl, ‘Biz de dedik ki Mudanya Mütarekesi’nin 100’üncü yılında, imzaların atıldığı 11 Ekim Saat 11.00’de öğretim yılına başlayarak Mudanya Üniversitesi’ni Mudanya Mütarekesine armağan edelim’ dedi” cümlesiyle aktarıyor.

Mudanya Markası

İşte, hem bu zamansal rastlantı, hem de isminin Mudanya olması, Mudanya Üniversitesi'nin Bursa açısından önemini bir kat daha arttırıyor.

Şöyle ki;

Birincisi; Cumhuriyet Türkiyesi’nin kuruluşundaki ilk imzanın atıldığı, önemli bir tarihsel anın, bir bilim yuvası ile taçlandırılması,

İkincisi; Mudanya markasına olan katkısıdır.

Bilindiği gibi, kentler ulusal kimliklerinden öte, kentsel özellikleriyle tanımlanır oldular.

Kentin markasını arttıran birçok özellik var. Ama bunlar içinde ağır basanlardan biri o kentte bir üniversitenin varlığıdır. Bu hem dünya, hem de Türkiye’de kendini kanıtlamış bir olgudur.

Mudanya zaten şirin, medeni, güzel ve bir kısım özellikleriyle marka bir ilçemiz.

Mudanya’nın şimdi  kendi adıyla bir dünya üniversitesi de var.

Hem de açılışı Mudanya Mütarekesi’nin 100. Yılına denk geliyor.

Yazıyı, Bingöl’ün röpörtajda kullandığı sözle bitireyim:

'Biz de dedik ki, Mudanya Mütarekesi’nin 100’üncü yılında, imzaların atıldığı 11 Ekim Saat 11.00’de , öğretim yılına başlayarak Mudanya Üniversitesi’ni Mudanya Mütarekesine armağan edelim'

Mudanya Üniversitesi’nin, kentimize, ülkemize önemli faydalar sağlaması umuduyla…

24°
parçalı bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31

Gelişmelerden Haberdar Olun

@