banner42

Radyo 16

Macron'dan harita önünde Dağlık Karabağ itirafı!

Rusya'nın gözlem noktalarını kurduğu bölgede çatışmalardan kaçan Ermeniler evlerine dönüyor ancak 30 yıl önce işgalden kaçan Azerbaycanlıların gidecek bir evleri yok. Rusya lideri Vladimir Putin, 10 Kasım anlaşmasının perde arkasını anlattı, Fransa lideri Macron ise Ermenistan'a gözden kaçmayacak bir ziyaret gerçekleştirdi.

Gündem 23.11.2020, 12:29
Macron'dan harita önünde Dağlık Karabağ itirafı!

Dağlık Karabağ'da 27 Eylül tarihinde başlayan savaş 44 günde Ermenistan'ın tarihi mağlubiyetiyle sona ererken, Amerikan Associated Press (AP) haber ajansı Azerbaycanlıların gözünün çeyrek asır önce geride bıraktıkları evlerinde olduğunu bildiriyor.2

1990'lardaki savaşta yaklaşık 600 bin Azerbaycanlının işgalci Ermenilerden kaçmak zorunda kaldığını aktaran AP, şimdi ise binlerce insanın yurtlarına dönme heyecanı taşıdığını belirtiyor

Ancak AP'ye göre, ciddi bir sorun var. Ajans, Ermenistan'ın 10 Kasım anlaşması gereği ilk çekildiği yer olan Ağdam'ı örnek gösteriyor.

30 yıl önce 50 bin insanın yaşadığı Ağdam'da bugün bir tane dikili bina yok, kent Batılı gazetecilerin daha önce tarif ettiği gibi: Kafkasya'nın Hiroşiması. Azerbaycan ordusunun işgalden kurtardığı Cebrail ve Fuzuli gibi şehirlerde de benzer bir var.

Bugün 62 yaşında olan Adil Şerifov, 1992 yılında Cebrail'in işgalinden kaçarak kaçarak Bakü'ye yerleşti. Cebrail'den zafer haberi gelmesiyle evinin tamamen yok edildiğini öğrendi, AP'ye "Daha büyük bir ev inşa edeceğim" diyor.6

Nobel ödüllü bilim insanı Aziz Sancar ise, Ermenistan tarafından atılan füzelerle Gence'de anne ve babasını kaybeden ı Hatice Şahmezerova'nın eğitim masraflarını karşılayacak. Türk bilim insanı, söz konusu hesaba önemli miktarda para aktardı.

Dağlık Karabağ'daki 23 ayrı noktaya barış gücü askeri konuşlandıran Rusya ise, bölgeye dev nakliye uçaklarıyla ekipman göndermeyi sürdürüyor. Rus medyası, Karabağ'a mayın temizleme aracının da geldiğini yazdı.8

Rusya Acil Durumlar Bakanlığı, Pazar günü Azerbaycan'ın Dağlık Karabağ bölgesine 27 tırdan oluşan bir insani yardım konvoyu gönderdi.

​​​​​​​

Samur sınır kapısında karşılanan konvoya Azeri yetkililer ordusu eşlik etti. İnşaat malzemelerinden oluşan insani yardımın yarısının Şuşa'ya, diğer yarısının Hankendi'ye ulaştırılması planlanıyor.10

Yenilginin yol açtığı kasırganın dinmediği Ermenistan tarafında ise istifa çağrılarına direnen Başbakan Nikol Paşinyan, dünyada hiçbir ülkenin tanımadığı Dağlık Karabağ'ın yöneticisi Arayik Harutyunyan'la görüştü. İkilinin buluşmasına dair yapılan açıklamada çatışmalar sırasında kaçanların geri dönmesi ve normal yaşamın başlaması masaya yatırıldı

Şimdiye kadar 25 bin Ermeninin Dağlık Karabağ'a geri döndüğü bilgisini veren Harutyunyan, savaşta ölen askerlerin ailelerine 600 dolar yardım verileceğini söyledi. 10 Kasım anlaşmasıyla statüsü tamamen belirsiz kalan Dağlık Karabağ'ı, Ermenistan bile resmen tanımıyor.

Uzun süredir kamuoyu önüne çıkmayan Paşinyan ve eşi Anna Akopyan ise, Pazar günü savaşta ölen askerler için düzenlenen dini törene katıldı. Anna Akopyan, savaşmak için cepheye gitmişti

Rusya lideri Vladimir Putin ise, Rusya-1 TV kanalına yaptığı açıklamada, ülkesinin Dağlık Karabağ'da yalnızca arabulucu olduğunu savundu. Anlaşma metninin kendisi, Azerbaycan lideri Aliyev ve Paşinyan tarafından hazırlandığını belirten Putin, şöyle devam etti:

"Metnin kendisine gelince, üçümüz yaptık - tabii ki ben, Aliyev ve Paşinyan. Aksini yapmak imkansız zaten. Aslında bunlar iki taraf - Azerbaycan ve Ermenistan arasındaki anlaşmalardı ancak Rusya sadece arabulucu bir rol oynadı ve bu belgeye göre tarafları barışçıl bir şekilde ayırmayı taahhüt etti. Ve şimdi yaptığımız da tam olarak bu.

Dağlık Karabağ savaşı sürerken açık şekilde Ermenistan'ı destekleyen ve Türkiye'yi hedef alan açıklamalar yapan Fransa lideri Emmanuel Macron ise, hafta sonu gözden kaçmayacak bir ziyaret gerçekleştirdi.16

Macron, Dağlık Karabağ'daki Ermeni nüfusu için yardım toplayan Fransız Ermeni Destek Fonu'nun merkezini ziyaret ederek desteğini bir kez daha gösterdi.

Ziyarette merkezdeki gençlerden biri Macron'a neden Dağlık Karabağ'a askeri müdahalede bulunmadıklarını sorunca, Fransız lider şu yanıtı verdi:18

"Uluslararası hukuka, Birleşmiş Milletler'in tanımlamasına göre Dağlık Karabağ bölgesi Azerbaycan toprağıdır. Egemen devletin talebi olmadıkça da müdahale etme hakkınız yoktur."​​​​​​​

Daha önce dile getirdiği bazı iddiaları yineleyen Emmanuel Macron, Dağlık Karabağ'daki savaştan kaçan en az 1 milyon Ermeniye insani yardımın yapılması gerektiğini söyledi. Uluslararası medyanın takip ettiği ziyarette Fransız-Ermeni oyucu Simon Abkaryan ile bir dönemin futbol yıldızı Youri Djorkaeff de vardı.

Fransa'nın göndereceği yardım uçaklarının ilki Ermenistan'a ulaştı, ikinci uçak bu hafta gönderilecek. Macron, yardım uçağında Ermeni asıllı Fransız futbolcu Youri Djorkaeff'in de bulunacağı bilgisini verdi

Ermenistan Başbakanı Paşinyan ise, Twitter hesabından Fransızca mesaj yazdı, "Fransa, bizce Ermenistan ve Ermenilerin dostudur. İnsani yardım taşıyan ilk uçak Erivan'a indi" dedi.​​​​​​​

Uluslararası medya geçen hafta Azerbaycan tanklarının Ağdam'a ilerleyişini canlı yayınlarla verdi, böylece 27 yıllık işgal resmen sona ermiş oldu. Tankların geçişini izleyen Azerbaycanlılar, BBC muhabirine "Gece saat 4'ten beri buradayız. Kalplerimiz patlıyor. Ağdam'ı görmek istiyoruz. Havayı soluyalım" dedi

Ermenistan'da gerçekleştirilen bir anket ise, Ermenilerin Dağlık Karabağ'ı tamamen kaybetmesinin önüne son anda geçen Rusya'ya bakışı ortaya koydu.24

Ermenilerin neredeyse yüzde 85'i Rusya'yı ülkelerinin müttefiki olarak görüyor. Ankete katılanların yaklaşık yüzde 84'ü Rusya'ya karşı 'iyi bir tavırları' olduğunu söyledi.

5

Anket, Ermenistan'da yaşayan her beş kişiden dördünün Moskova'dan askeri ve siyasi yardım almaya hazır olduklarını gösterdi. Yüzde 9,4'lük bir oran ise Rusya'dan hoşlanmadığını dile getirdi.26

Ankete katılanların yüzde 62,3'ü Rusya'yı Ermenistan için dost ülke olarak nitelendirdi. İkinci sırada yüzde 39,9 ile Fransa, üçüncü sırada ise yüzde 6,4 ile İran yer aldı. Katılımcıların yüzde 5,8'i Amerika Birleşik Devletleri, yüzde 1,2 Gürcistan ve yüzde 0,6 Almanya'yı dostu ülkeler listesinde saydı.​​​​​​​

Rusya lideri Vladimir Putin, hafta içinde yaptığı açıklamada, Ermenistan'ın yenilgi anlaşmasını reddetmesi halinde bunun ‘intihar’ olacağını söylemişti. Dağlık Karabağ'ı Ermenistan dahil kimsenin tanımadığını hatırlatan Putin, "Karabağ’ın nihai statüsü belirlenmedi. Bugün var olan statükonun devam etmesi konusunda anlaştık. Bundan sonra ne olacağına gelecekteki liderler, gelecekte bu süreçte yer alacaklar karar verecek" demişti.28

Ermenistan'ı alt üst eden anlaşmaya göre, Dağlık Karabağ'daki çatışma hatlarına ve Laçın koridoruna 1960 Rus barış gücü askeri yerleştirildi. Türkiye ve Rusya ayrıca Azerbaycan topraklarında tesis edilecek bir barış gözlem merkezinde birlikte yer alacak

Dağlık Karabağ'daki çatışmalar 27 Eylül Pazar günü sabah saatlerinde Ermenistan'ın ateşkes ihlaliyle başladı. Dağlık Karabağ, Birleşmiş Milletler (BM) ve uluslararası toplum tarafından Azerbaycan'ın bir parçası olarak tanınıyor. Ancak Azerbaycan'ın topraklarının yaklaşık yüzde 20'sine denk gelen Dağlık Karabağ ve civarındaki bazı bölgeler, 1990'ların başından bu yana Ermenistan işgali altında bulunuyordu. Bölgede 1991 yılında 'Dağlık Karabağ Cumhuriyeti' ilan edildi. Ancak burayı uluslararası alanda Ermenistan dahil hiçbir ülke tanımadı.

Güney Kafkasya’da 4 bin 400 kilometrekarelik bir alanı kapsayan Dağlık Karabağ (Yukarı Karabağ), Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki en büyük sorun olarak yıllardır çözüm bekliyordu. 'Dağlık Karabağ' bölgesinin kelime kökeni birkaç farklı dilin karışımından oluşuyor. İsminin içinde bulunan birkaç dil bile, bölgenin tarih boyunca farklı kültürler arasındaki geçişkenliğe nasıl maruz kaldığını başlı başına gösterir nitelikte

İngilizcesi Nagorny (ya da Nagorno) Karabakh. 'Nagorny' kelimesi Rusçada 'dağlık' (нагорный), anlamına geliyor. Azerbaycancada da, tıpkı Türkçe'deki gibi 'dağlık' anlamına gelen 'dağlıq' ya da 'yukarı' anlamına gelen 'yuxarı' kelimeleri ile anılıyor. Karabağ ise, Türkçe ve Farsçada ortak bir kelime olup, 'siyah bahçe' demek.

10 Aralık 1991’de yapılan ve bölgede kalan Azerilerin boykot ettiği referandumda Ermeniler, Azerbaycan’dan ayrılmak için oy kullandı. Referandumun ardından Dağlık Karabağ’ın bağımsızlığı ilan edildi, ancak bu girişim uluslararası toplumda karşılık bulmadı. Ermenistan ordusunun desteklediği Dağlık Karabağ Ermenileri ile bölgede yaşayan Azeriler arasındaki gerilim, bağımsızlık ilanıyla gittikçe yükseldi. Çıkan çatışmalar, 1992’de Ermenistan ordusu ve Dağlık Karabağlı Ermeniler ile Azerbaycan ordusu arasında sıcak savaşa dönüştü.

Dağlık Karabağlı Ermeniler, savaş sonunda bölgenin tümünün kontrolünü ele geçirdikleri gibi komşu yedi bölgeyi (rayon) de işgal ettiler. Böylelikle Dağlık Karabağ ile Azerbaycan'ın doğrudan temas noktaları oldukça sınırlandı. Dağlık Karabağ sorunu akademik çevrelerde yıllardır 'donmuş çatışma' olarak nitelendiriliyordu. Aralıklarla devam eden çözüm müzakerelerine rağmen hem Dağlık Karabağ-Azerbaycan temas hattında hem de Azerbaycan-Ermenistan sınırında, karşılıklı ateşkes ihlalleri sık sık tekrarlandı.

Yarım milyon mülteci Azerbaycan ve Ermenistan'a sığındı, yaklaşık bir milyon insan zorla yer değiştirmek zorunda kaldı. Dağlık Karabağ çatışmaları başlamadan önce varolan bazı kasaba ve köyler tamamen terk edildi ve harabeye döndü. Azerbaycan topraklarının yüzde 14’ünden fazlası halen işgal altında.

Yorumlar (0)
banner54
10°
parçalı bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 32 70
2. Fenerbahçe 32 63
3. Galatasaray 32 62
4. Trabzonspor 33 58
5. Gaziantep FK 31 50
6. Alanyaspor 32 49
7. Hatayspor 32 49
8. Karagümrük 33 49
9. Sivasspor 32 47
10. Göztepe 33 46
11. Antalyaspor 33 42
12. Konyaspor 32 40
13. Ankaragücü 32 36
14. Rizespor 32 36
15. Kasımpaşa 32 35
16. Malatyaspor 31 33
17. Başakşehir 32 33
18. Kayserispor 32 33
19. Gençlerbirliği 32 31
20. Erzurumspor 33 28
21. Denizlispor 31 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 29 60
2. Samsunspor 29 57
3. Adana Demirspor 29 55
4. Altay 29 53
5. Altınordu 29 52
6. İstanbulspor 29 51
7. Ankara Keçiörengücü 29 49
8. Ümraniye 29 41
9. Tuzlaspor 29 41
10. Bursaspor 29 40
11. Bandırmaspor 29 39
12. Boluspor 29 35
13. Balıkesirspor 29 32
14. Adanaspor 29 31
15. Menemenspor 29 30
16. Akhisar Bld.Spor 29 25
17. Ankaraspor 29 22
18. Eskişehirspor 29 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 31 63
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 31 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 31 52
7. Tottenham 31 49
8. Everton 29 47
9. Arsenal 31 45
10. Leeds United 31 45
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 31 38
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 30 36
15. Burnley 31 33
16. Brighton 30 32
17. Newcastle 31 32
18. Fulham 32 26
19. West Bromwich 30 21
20. Sheffield United 31 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 30 67
2. Real Madrid 30 66
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 29 58
5. Real Sociedad 30 47
6. Real Betis 30 47
7. Villarreal 30 46
8. Granada 30 39
9. Levante 30 38
10. Celta de Vigo 29 37
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Cádiz 30 35
13. Valencia 30 34
14. Osasuna 30 34
15. Getafe 30 30
16. Huesca 30 27
17. Real Valladolid 30 27
18. Elche 30 26
19. Deportivo Alaves 30 24
20. Eibar 30 23

Gelişmelerden Haberdar Olun

@