banner42

Radyo 16

Boyada da kriz çıktı!

Üretimde ana bileşenlerin büyük kısmı petrokimyasallardan oluşan boya sektörü, maliyetlerindeki keskin artışı otomotivden inşaata, havacılık ve uzaydan denizcilik ve tekstile birçok sektördeki müşterisine yansıtmaya hazırlanıyor.

Ekonomi 10.11.2021, 11:27
Boyada da kriz çıktı!

Neredeyse tüm üreticilerin ihtiyaç duyduğu bir ara ürün olan boyada yaşanan sorunlar, tedarik darboğazının ne kadar derin ve yaygın bir kriz olduğunu daha net gösteriyor. 164 milyar dolarlık küresel boya pazarında pandemiyle birlikte başlayan tedarik zinciri bozunmaları kâr marjlarını ciddi şekilde eritmeye devam ediyor. Ham madde, enerji ve navlun maliyetlerin eş zamanlı olarak artması sebebiyle kârlılığı düşmekte olan boya sektörü havacılık ve uzaydan inşaata, elektronikten otomotive neredeyse tüm sektörlerin tedarikçisi konumunda. Ayrıca denizcilik, tıp, askeriye, ilaç, çip ve tekstil endüstrileri de boya kullanan sektörler.

Hollandalı Akzo Nobel, ABD’li Sherwin-Williams ve PPG gibi devlerin domine ettiği 164 milyar dolarlık pazarın müşterisi konumundaki üreticiler, artan maliyetleri fiyat artışlarıyla tüketicilerine yansıtan boya üreticilerinin insafına kalmış durumda.

Dünya'dan Hilal Sarı'nın haberine göre boya üreticileri tamamı ham petrol ve doğalgazdan gelen çok karmaşık bir petrokimyasal ürünler sepetinden beslenerek üretim yapıyor. Boya üretimi için gerekli temel petrokimya ürünleri, kış ayları yaklaştıkça daha da akutlaşan enerji krizi ve ABD’deki aşırı hava olayları nedeniyle rafinerilerde yaşanan aksamalarla daha da pahalı hale gelmiş durumda.

Başka bir deyişle enerjideki ve tedarik zincirlerindeki darboğaz, boya üreticilerinin tedarik zincirini de hem daha pahalı hale getirdi hem de aksamasına neden oluyor. Bazı boyalar talebe rağmen bulunamayabiliyor.

Sigortacının maliyetini bile artırdı
Boya şirketlerinin maliyetlerindeki artış neredeyse tüm üreticilerin tedarik zincirinde maliyeti artıran bir unsur olurken, boya fiyatlarındaki artış sigorta şirketlerinin bile maliyetlerini yükseltmiş durumda çünkü kaza yapan araçların yeniden boyanmasına ilişkin maliyetler sigortacıların da hesaba katmak zorunda olduğu bir kalem. Çip krizi nedeniyle sıfır araçların boşluğunu ikinci el araçların doldurması da yine boyaya olan talebi ikinci el araçlar için artıran bir unsur.

Enerji krizi petrokimya temelli boya üretimini de zora soktu
Akzo Nobel geçtiğimiz haftalarda finansal sonuçlarını açıkladığı toplantıda “mavinin bazı tonlarını” üretmekte sıkıntı yaşadığını duyurmuş, hatta bazı dış cephe boyalarında su geçirmez özellik için gerekli bazı katkı maddelerini bulamaması nedeniyle bazı sevkiyatları için fors majör ilan etmişti. Şirket boya için gerekli zincirde yaşanan darboğazın gelecek yılın ortasına sarkmasını bekliyor.

Toskana merkezli Storm Yachts şirketi de istediği boyaları bulamayanlardan. Süperyatlar inşa eden şirketin sahibi Malcolm Kerr en önemli ara girdilerinden biri olan maliyetinin ciddi oranda artmış olmasından şikayetçi. Kerr, Financial Times’a verdiği demeçte “Hammadde krizi birçok insanın tabutuna çakılan son çivi gibi.

Bir noktada işler bozulacak. Maliyetlerimiz artarken fiyatları düşürmeye çalışamayız” diyor. Boya üreticilerinin maliyetini artıran bir önemli etken de karantinalarda kendi evi ve bahçesiyle uğraşmaya odaklanan perakende tüketicilerden gelen talepte bir artış olması.

Akzo Nobel ve PPG fiyatları artırmaya devam edecek
164 milyar dolarlık boya pazarda kârların erimesi fiyat artışları getiriyor ve neredeyse tüm sektörler boyadaki fiyat artışlarından etkilenmek durumunda kalıyor. Avrupa’nın en büyük boya üreticisi Akzo Nobel 2021 yılında özellikle de boyaların taşındığı teneke kutulardaki maliyetlerdeki artış nedeniyle fiyatlarında yüzde 15’lik bir artış planlıyor. Pittsburgh merkezli PPG ise maliyetlerinin yıllık bazda yüzde 25 arttığını söylüyor.

PPG CEO’su Michael McGarry yüzde 25’lik artış için “yakın tarihte görülmüş kaplama hammadde maliyeti enflasyonunda görülen tarihi zirvenin 3 katı” diyor.

Reçine ton fiyatları 2-3 katına yükseldi
Boya üreticilerinin en önemli maliyeti Sherwin-Williiams ve The Chemquest Group’un 2021 tahminlerine göre yüzde 40’ın üzerindeki payıyla reçine/ lateks. Bunu yaklaşık yüzde 30’luk payla pigmentler takip ediyor. Konteyner taşımalarının maliyeti ise yüzde 15 civarında. Çözücü ve yapıştırıcıların da maliyetteki payları yüzde 5 civarında.

Kuzey Amerika’da boya üretiminin en kritik bileşenlerinden reçinenin ton fiyatı epoksi reçinede 3 katına, akrilik asitte 2 katına çıkmış durumda. 2020 sonu itibariyle 1.470 dolarda olan akrilik asit reçinesi 4.740 dolar/ton seviyesine gelmiş durumda. 2020’nin son aylarında 2.430 dolar/ton olan epoksi reçinesinde ise fiyat 6.500 doları buldu.

Ancak Teksas ve Louisiana’daki petrokimya tesislerinde aşırı soğuk havalar nedeniyle yaşanan aksamalar, üstüne konteynerdan kamyon şoförüne ve Çin’deki elektrik kesintilerine birçok darboğaz boya sektörünü daha zora soktu ve boyanın en kritik hammaddelerinden biri olan yapıştırıcılarda ciddi sorunlar yaşandı.

Frankfurt merkezli reçine tedarikçisi Allnex’ten Yapıştırıcılardan Sorumlu Küresel İş Geliştirme Müdürü Dan Kersting “Krizden en çok yapıştırıcılar etkilendi. Boya üretiminin tuzu biberi gibidir yapıştırıcı” diyor. Birçok şirket çok az miktarlarda kullanıldığı halde yapıştırıcı sorununda tedariklerini çeşitlendirme yoluna gitmiş. BYK, Dow ve BASF gibi büyük tedarikçiler de boya üreticilerinin tedarikçisi konumunda.

Yorumlar (0)
14°
açık
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 14 36
2. Konyaspor 14 26
3. Hatayspor 14 26
4. Fenerbahçe 14 24
5. Alanyaspor 14 24
6. Başakşehir 14 22
7. Karagümrük 14 22
8. Galatasaray 14 22
9. Adana Demirspor 14 20
10. Beşiktaş 14 20
11. Antalyaspor 14 18
12. Gaziantep FK 14 18
13. Altay 14 17
14. Sivasspor 14 16
15. Giresunspor 14 16
16. Kayserispor 14 16
17. Öznur Kablo Yeni Malatya 14 13
18. Göztepe 14 11
19. Kasımpaşa 14 10
20. Rizespor 14 10
Takımlar O P
1. Ümraniye 13 27
2. Ankaragücü 14 27
3. Eyüpspor 14 27
4. Bandırmaspor 13 25
5. Erzurumspor 12 25
6. İstanbulspor 13 20
7. Tuzlaspor 12 20
8. Kocaelispor 13 20
9. Samsunspor 13 19
10. Adanaspor 14 18
11. Menemenspor 13 17
12. Gençlerbirliği 13 17
13. Boluspor 13 16
14. Denizlispor 13 15
15. Bursaspor 13 14
16. Manisa FK 14 14
17. Ankara Keçiörengücü 13 13
18. Altınordu 14 13
19. Balıkesirspor 13 7
Takımlar O P
1. Chelsea 14 33
2. Man City 14 32
3. Liverpool 14 31
4. West Ham 14 24
5. Arsenal 13 23
6. Wolverhampton 14 21
7. Brighton 14 19
8. Leicester City 14 19
9. Tottenham 12 19
10. M. United 13 18
11. Brentford 13 16
12. Crystal Palace 14 16
13. Aston Villa 14 16
14. Everton 14 15
15. Leeds United 14 15
16. Southampton 14 15
17. Watford 14 13
18. Burnley 13 10
19. Norwich City 14 10
20. Newcastle 14 7
Takımlar O P
1. Real Madrid 15 36
2. Atletico Madrid 14 29
3. Real Sociedad 15 29
4. Sevilla 14 28
5. Real Betis 15 27
6. Rayo Vallecano 15 24
7. Barcelona 14 23
8. Athletic Bilbao 15 20
9. Espanyol 15 20
10. Osasuna 15 20
11. Valencia 15 19
12. Villarreal 14 16
13. Celta de Vigo 15 16
14. Mallorca 15 16
15. Deportivo Alaves 14 14
16. Granada 14 12
17. Elche 15 12
18. Cádiz 15 12
19. Getafe 15 10
20. Levante 15 7

Gelişmelerden Haberdar Olun

@