banner41

banner42

Türk Mitolojisi nedir?

Yunan Mitolojisi, İskandinav Mitolojisi gibi bizim de Türk Mitolojimiz vardır tamamıyla diğerlerinden farklı olan Türk Mitolojisi hakkında detaylı bilgileri haberimizde...

Aktüel 23.02.2021, 16:46
Türk Mitolojisi nedir?

Türk mitolojisi, tarihi türk halklarının  inanmış oldukları mitolojik bütüne verilen isimdir.  

Dünya üzerindeki tüm mitolojilerin kaynağı bilindiği gibi destanlardır. Kimisi halk ağzından derlenmiş efsaneler olurken kimisi yazıya geçirilen efsanelerdir. Türk mitolojisi de kaynağını diğer mitoslarda olduğu gibi destanlardan almaktadır.

Fakat, Türk destanlarının içeriğindeki kişilerin tarihteki gerçek insanlarla özdeşleştirilmesi Türk destanlarının Mitos olmadığı yönünde genel bir yanılgıyı neden olduğu gözlemlenmektedir.

Bu konuya özellikle bir açıklama getirmek için, mitoloji nedir, ne değildir konusuna yönelik yapılan çalışmalara göz atılmalıdır. Bu çalışmalar incelendiğinde ortaya çıkan sonuçlara göre; Tarihte yaşadıklarını bildiğimiz kişilere ait efsanelere destan denir.

Tarihte adı geçmeyen, büyük kahramanların yer aldığı ve tabiat varlıklarına insani özellikler verilmesine ise mitoloji denir. Bu açıklamaya göre, Altay-Yakut Türklerinin Yaratılış Destanı, Hunların Oğuz Destanı, Göktürklerin, Ergenekon ve Bozkurt Destanı gibi diğer Türk destanları genel olarak Türk mitolojisidir.

Türk mitolojisi, dünya üzerinde çok bilinen Yunan Mitolojisi gibi tek bir mitos etrafında gelişmemiş farklı farklı efsanelerden oluşmaktadır. Fakat kökeninde hepsi benzer efsanelerdir. Bu mitoslardan en çok bilineni bugün sizlere aktarmak istiyorum.

Türk Mitolojisi – Yaratılış

Birçok farklı Yaratılış Efsanesi olmakla birlikte bunların içinde en çok bilineni ve en büyüğü olan Altay Türklerine ait efsanelerdir. Altay Türklerinin uzun bir süre Moğol egemenliğinde kalmasından dolayı, Altay Yaratılış Efsanesinde Moğol etkileri olduğu düşünülebilir; fakat Moğol dinine ait izler görülmemekle birlikte daha çok İran kültürü etkisi görülmektedir.

Bunun nedeni Göktürk çağından önce de Türkler arasında İran etkisi ve İran ile kültür münasebetleri olmasıdır. Ayrıca ikinci derecede Altay Yaratılış Destanını etkileyen unsur Maniheizm dinidir. Fakat bunların üstünde olan en önemli etki de eski Orta Asya adetleri ve inanışlarıyla kaynaştırılmış olmasıdır.

Türk mitolojisi içinde Altay Yaratılış efsanesinin birçok farklı anlatışı vardır. Bu efsaneye göre, tüm evrenin yaratılışında yalnızca iki varlık vardır. Bunlar tanrı Ülgen ile Erlik’tir. Destanda, henüz daha evren bir hiç iken iyiliğin sembolü tanrı Ülgen ile kötülüğün sembolü olan Erlik uçuşup duruyorlardı şeklinde ifade edilmiştir.

Altay Yaratılış Destanının farklı bir yorumlanışına göre, Ülgen’in büyük Tanrının kendisi olmadığı görülmüştür. Tanrı Ülgen’den önce Kayra Han’ın olduğu tüm evrenin yaratıcısının o olduğu bilinmektedir. Kayra Han’ın göğün on yedinci katında yer aldığı belirtilmiş. Bu bilgiye bağlı olarak Ülgen hakkında gökteki üç büyük Tanrıdan biri olarak bahsedilmiştir. Ülgen’e yaratma kudretini ise dişi bir ruh olan Ak Ana vermiştir.

Ülgen ve Erlik

Yine farklı bir anlatışa dönecek olursak, bir iyilik Tanrısı olan Ülgen; ay, güneş ve yıldızlardan yukarıda yaşamaktadır. Göğün on altıncı katında yaşadığı belirtilmektedir. Altın kapılı sarayı ve altın tahtı bulunan Ülgen genellikle insan şeklinde tasvir edilmiştir. Ülgen’in birçok sıfatı olduğu görülmektedir.

Dualarda Beyaz Parlak, Parlak Hakan, gürültücü, yakıcı, şimşekçi gibi ifadeler anlatılmıştır. Şimşekçi ifadesi belki bize Yunan Mitolojisinden Zeus’u çağrıştırmaktadır. Tanrı Ülgen, insan ve dünyanın yaratılışında baş rolü oynamaktadır. Göğü, güneşi ve ayı o yaratmıştır. Atmosfer olaylarını düzenleyerek, yıldızları idare etmektedir. Ülgen’in yedi oğlu ve dokuz kızı vardır.

ERLİK;

Yine aynı efsanenin farklı bir anlatılışına göre, kainatın var oluşundan önce bile Ülgen ile birlikte olan Erlik, bazılarında ise Ülgen tarafından yaratılmıştır. Fakat Türk mitolojisi içindeki destanların hepsinde Erlik şeytanın kendisidir. Bazen cehennemde bazense göğün beşinci ya da dokuzuncu katında oturmaktadır. Her türlü kötülüğün daimi sembolüdür. Tanrı Ülgen ile sürekli bir muhalefet içindedir. O demirden, kılıç ve kalkanla genellikle boğanın üstünde bir insan şeklinde tasvir edilmiştir. Erlik’in 9 oğlu 9 kızı vardır. Türkler ’in İslamiyet’i kabulünden sonra Erlik daha çok Şeytan, Cin gibi varlıklarla birleştirilmiştir.

ÜLGEN;

Yorumlar (0)
banner27
banner54
parçalı bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 26 57
2. Beşiktaş 25 54
3. Fenerbahçe 25 51
4. Trabzonspor 25 48
5. Hatayspor 26 45
6. Alanyaspor 26 42
7. Gaziantep FK 26 40
8. Karagümrük 26 40
9. Antalyaspor 26 34
10. Göztepe 25 32
11. Sivasspor 25 32
12. Konyaspor 25 31
13. Malatyaspor 26 31
14. Kasımpaşa 25 29
15. Rizespor 26 28
16. Kayserispor 25 25
17. Başakşehir 26 25
18. Erzurumspor 26 25
19. Denizlispor 26 21
20. Gençlerbirliği 25 21
21. Ankaragücü 25 20
Takımlar O P
1. Giresunspor 23 53
2. Samsunspor 23 49
3. Altınordu 24 44
4. İstanbulspor 23 43
5. Adana Demirspor 24 42
6. Ankara Keçiörengücü 23 38
7. Altay 23 38
8. Tuzlaspor 23 38
9. Bursaspor 23 31
10. Bandırmaspor 24 31
11. Ümraniye 24 31
12. Adanaspor 23 26
13. Menemenspor 23 26
14. Balıkesirspor 23 24
15. Boluspor 23 23
16. Akhisar Bld.Spor 23 19
17. Ankaraspor 23 14
18. Eskişehirspor 23 7
Takımlar O P
1. Man City 26 62
2. M. United 25 49
3. Leicester City 25 49
4. West Ham 26 45
5. Chelsea 25 43
6. Liverpool 25 40
7. Everton 24 40
8. Aston Villa 24 39
9. Tottenham 24 36
10. Leeds United 26 35
11. Arsenal 25 34
12. Wolverhampton 26 34
13. Crystal Palace 25 32
14. Southampton 25 30
15. Burnley 25 28
16. Brighton 26 26
17. Newcastle 26 26
18. Fulham 25 22
19. West Bromwich 26 17
20. Sheffield United 25 11
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 23 55
2. Barcelona 25 53
3. Real Madrid 24 52
4. Sevilla 24 48
5. Real Sociedad 24 41
6. Villarreal 24 37
7. Real Betis 24 36
8. Levante 25 32
9. Athletic Bilbao 24 30
10. Granada 24 30
11. Celta de Vigo 24 29
12. Osasuna 25 28
13. Getafe 25 27
14. Valencia 25 27
15. Cádiz 24 25
16. Eibar 25 22
17. Deportivo Alaves 25 22
18. Real Valladolid 24 21
19. Elche 23 21
20. Huesca 25 20

Gelişmelerden Haberdar Olun

@